Professioneel + Authentiek = Professio-Heel

Professioneel + authentiek = Professio-Heel

'Het is maar werk'

In mijn bescheiden praktijk als veranderaar van organisatieculturen, begeleidingskundige en als coach verwonder ik me al langere tijd over een fenomeen waarover ik regelmatig hoor van professionals op alle niveaus. Aan de ene kant voelen velen zich op de een of andere manier persoonlijk beknot door het rationele het systeem van de organisatie waarin alles is uitgekauwd in meetbare en maakbare stapjes. Men voelt zich daarbinnen niet voldoende benut in ervaringskennis en men mist erkenning over wie men nog meer is dan alleen de functionaris met een takenpakket.  Aan de andere kant hoor ik hoe mensen buiten het werk bezig zijn met zingeving en spiritualiteit en maken zij een ontwikkeling door die als ze op het werk komen weer eventjes geparkeerd wordt.

Zin-zoeken voorbij het fijn-dradige ego-rag van het organisatiesysteem

Het gevoel zich ingeperkt te voelen binnen de organisatie wordt gezien als een vaststaand gegeven, want zegt men: ‚Als het er op aan komt is er helemaal geen beweging mogelijk'. Naar mate de tijd verstrijkt en het aantal fusies, reorganisaties of teleurstellingen toeneemt, heeft dit effect op de persoonlijke betrokkenheid, die begint af te nemen. Er komt een gevoel voor in de plaats waarin men zegt: ‚Ach, het is maar werk hoor!'  Maar de behoefte aan zingeving leeft als een onvervuld verlangen altijd dicht onder de huid. Men vindt de zin en plezier vooral in de samenwerking met directe collega en met klanten, maar verwachtingen over de grotere context zijn meestal allang weggezakt in cynisme of erger nog in berusting of moedeloosheid. Organisaties 'fragmenteren' zich binnen het systeem tot functionele eenheden of afdelingen; met voelt zich daardoor geen deel meer van een groter geheel. Men is los en heeft geen echt gevoel meer bij wat buiten het eigen eilandje gebeurt, laat staan dat daar 'eigenaarschap' voor wordt gevoeld. Vaak gaat men dan op zoek naar zingeving buiten het werk. Hieronder zou ik, naast alle vormen van zingeving die mensen in hun thuissituatie of bijv. verenigingsleven vinden, in het bijzonder willen inzoomen op het veelkleurig aanbod van 'de nieuwe spiritualiteit'. Na het afbrokkelen van de Grote Verhalen zoeken we geen Godsbeeld meer die zich als entiteit ergens-boven-en-buiten-ons bevindt, maar willen we onze Goddelijke natuur ervaren en er in opgaan, belichamen, als mens! 

Spiritualiteit als wellness affaire

Langs totaal verschillende wegen zoeken we in onze zoektocht naar wie we zijn aansluiting bij spirituele leergangen, filosofische scholen, yoga-klassen, oerwoud-rituelen of maken we gretig gebruik van vraag-en-antwoord-uurtjes met getalenteerde kwek-zalvers, healers en aura-lezers. Men zoekt inspiratie in de vorm die persoonlijk als passend wordt ervaren; waar men soms toevallig in belandt; of waar men vanuit een innerlijke queeste innig verlangend naar op zoek was om daarin vervolgens een ontwikkeling door te maken. Hoe ook, er ontwaakt iets voorbij de inkapseling waarmee men zich zo lang op het werk vereenzelvigd had. We worden sensitiever. 
De vraag die rijst is of dit zoeken naar spiritualiteit niet juist een tegenhanger is van de rationaliteit waarmee we op het werk functioneren. Een compensatiebehoefte om 'heelheid van zijn' te kunnen ervaren, naast de inkapselende werking van het fijn-dradige ego-rag in organisaties. In dat geval is het een soort hobby; een wellness-affaire! Met soms een nieuwe, onderscheidende identiteit als gevolg; met een andere naam, kenmerkende kleding of met het imago van een spiritueel individualistische Zelf-Merk. 

Spirituele passiviteit

Even terug naar de verwondering over het fenomeen: waar begint deze individuele zingeving en spiritualiteit nou het denken en handelen in ons dagelijks werk te beinvloeden? Waar leidt de vrucht van ons spirituele proces tot het anders manifesteren van onszelf binnen het bolwerken van alledag? Het lijkt erop alsof we onszelf daarin splitsen. We lijken de inperkende opvatting over het Zelf die in ons werk vanwege de controlebehoefte op sturen en meten zo dominant lijkt, te accepteren als iets dat onveranderlijk is. We zijn in afwachting van andere tijden. Met andere modellen waarin eindelijk de Hemel op Aarde kan worden gezet. Tot het zover is blijven we ons professioneel hetzelfde gedragen. Tot er ooit iets beters bedacht wordt dragen we ons eigen 'lijden aan het ingeperkt zijn' met een spirituele passiviteit. Leven vraagt elk moment opnieuw het lef onze diepste impulsen te onderscheiden en te volgen, omdat er iets wil gebeuren, er iets gezegd wil worden. Maar we zijn zo gewend de echte woorden op het achterste van de tong te laten rusten en daar ons meerstemmig koor volledig geautomatiseerd het innerlijk zwijgen op te leggen, dat we niet eens onder ogen willen zien, dat wij het zelf zijn, die onderdeel uitmaken van de verandering die wil gebeuren. De inperking die we ervaren ligt niet buiten ons, ieder van ons helpt elke dag opnieuw deze inkapselende gevangenschap ontstaan. Het wordt tijd dat we ons bevrijden van de kramp van aanpassend gedrag in ons werk en ons professioneel heler gaan gedragen! 

Er wordt gezocht en gepoogd

Het lijkt erop alsof we passief afwachten tot iemand een ei van Columbus uitvindt, of er op wereldschaal een omwenteling plaatsvindt ten gevolge van het einde van de Maya Kalender, of tot zich zomaar een vierde of vijfde dimensie zal openen. Spiritualiteit en organisatiecontext, het lijken vooralsnog onverenigbare tegenstellingen. Ja zeker, er wordt gezocht naar 'anders', maar vooralsnog lijken we niet veel meer te kunnen bedenken dan steeds weer nieuwe variaties op hetzelfde thema. Alle Human Resources instrumenten zijn immers verleidingstechnieken om mensen het beste van zichzelf te laten geven voor de zaak, en zo wordt het meestal ook gevoeld. Spiritualiteit in organisaties lijkt zich momenteel vooral te richten op allerlei spirituele dimensies van 'leiderschap'. Daarmee raken we wel degelijk iets aan en hier en daar ontstaan kleine oliedruppeltjes die het nieuwe misschien wel representeren, maar in algemene zin lijken we bij het realiseren van echt andere organisatiecontexten niet voorbij ons vertrouwde denken te kunnen reiken. We zijn een eeuw lang zo bezig geweest met het verfijnen en denken over de 'maakbaarheid' van organisaties, dat we daar volledig mee geidentificeerd zijn. Wat misschien wel nodig is, is een afkickprogramma, een de-programmering, waarin we door onszelf heen kunnen zakken. 

In de wetenschap

De Nederlandse emeritus hoogleraar Metafysica Otto Duintjer wees in 'Onuitputtelijk is de waarheid' (2002) op deze inperking: 'Of we meer of minder opgesloten zitten in aangeleerde patronen of kaders, hangt onder andere samen met de mate waarin we vastzitten aan wat we menen te zijn, onze identiteiten'. Maar ook Otto Scharmer, de auteur van 'Theory U' (2009), die zijn sociale technologie van 'Presencing' probeert over te brengen aan CEO's van multinationals, loopt tegen de beperking van dezelfde identificatie aan; in 'The blind spot of Institutional Leadership' (2010) schrijft hij over leiders: 'They know all about what leaders do and how they do it, but not about the source level, that is, the inner space of the state of awareness from which leaders and social systems operate'. 

Emergeren

Wat nodig lijkt is ook op het werk (!) een radicaal ontwaken tot wie we werkelijk zijn, voorbij onze vertrouwde identificaties met ons professioneel ingeperkt ‚zelf', maar als deel van het Ene bewustzijn waarbinnen zich alles manifesteert. Otto Duintjer (2002) schrijft daarover: 'De werkelijkheid als dat wat ons overal omringt, zoals de lucht waarin we ons bevinden als 'vissen in het water', zelf geen apart verschijnsel, maar dat wat de hele wereld van verschijnselen doortrekt en alle levende wezens verbindt. Dit omringende is bovendien dynamisch als de wind, aanblazend en inblazend (in-spirerend), soms de genade van een briesje, soms overrompelend als een storm. En levende wezens hebben deel aan het omvattende door het inademend binnen te laten komen, zijn werk te laten doen en uitademend weer los te laten; ieder is een levend wezen door zelf ademend deel te nemen aan wat allen verbindt, vanaf de eerste ademtocht tot de laatste adem uitgeblazen wordt'

De inbreng van jouw unieke waarheid

Jouw spirituele ontwikkeling doet er toe; vormt de brandstof voor het nieuwe op een unieke wijze, dat zich alleen door jou, als jou manifesteert! Dat mag je het werk niet onthouden! Laat de dualiteit die je zelf schept tussen werk en 'zijn' oplossen en kom tot een nieuwe professionaliteit, waarin je de rijkdom van jouw ingevingen, beelden, inspiraties meeneemt in plaats van afknijpt. Waarbij je het niet kunt laten te spreken als er iets gezegd wil worden (in plaats van het op het achterste van je tong te laten rusten) en te handelen als er iets gebeuren wil (in plaats van het moment te laten passeren). Je hebt niet voor niets als uitdrukking van dat 'Ene Bewustzijn' een paar menselijke ogen gekregen om vanuit jouw unieke perspectief in de ruimte het leven te bezien en jouw waarheid met anderen te 'delen' zodat er in contact en uitwisseling iets moois kan ontstaan. Oren stellen je niet alleen in staat in je spirituele ontwikkeling de kosmische fluisteringen te horen, maar ook wat je collega of klant zegt met wat gezegd wordt. Hoor je nog echt wat iemand zegt? Je hebt een lijf dat ruimte inneemt, aanvoelt en kan handelen, dat lijf zette je al in! Maar ditzelfde geldt ook voor de rijkdom van je subjectieve hart. 
Als uniek mens deelnemen aan de dynamiek die het samenkomen van verschillende waarheden veroorzaakt, dát vormt de potentiele bron voor het emergeren van de paradigmaverschuiving waar we nu op zitten te wachten als iets dat anderen ons moeten aanreiken. Simpelweg door de in-spiratie die je elk moment ontvangt op te merken en er iets mee te do√©n binnen de professionaliteit van je vak. Spiritualiteit in de zin van heelheid en echtheid is helemaal niet zweverig; als je opgesloten zit in je geautomatiseerde bubbel van rationele analyse; dán zweef je pas. Wees Professio-Heel !  

 

Robbert van Bruggen is begeleidingskundige, gecertificeerd coach, supervisor & leersupervisor. Hij is als docent verbonden aan de master begeleidingskunde in Rotterdam en Nijmegen. Via ineenhutjeopdehei.nl organiseert hij meerdaagse stilte-retraites voor professionals en leiders die door 'hun eigen identificaties heen willen zakken' om hun leven vanuit hun subjectieve hart te laten verrijken.